Viollet-le-Duc

 Hoe om te gaan met wat het verleden ons naliet? Zo goed mogel­ijk in de oude staat - zover je die weet - herstellen of aanvaarden dat de charme van het verleden tot in het nu reikt. Wat gevolgen heeft. Loop de stad Brugge rond en schat de leeftijd van de stenen en stijlen. Wat is 'echt', wat Ef­teling.

 Ik heb Anton Pieck ontmoet toen hij daar werkte. Het regende en was winter. Overal werd zijn versie van het verleden herst­eld voor een nieuw seizoen.

 Anton Pieck was en is onuitroeibaar. Bij de restauratie van de Nôtre Dame de Paris kruipt zijn Franse pendant Viollet-le-Duc (1814-1879) die de kerk eerder, ten tijde van de neo-gothiek, restaureerde alweer naar voren. Benieuwd hoe dat afloopt.

 In elk geval heb ik Viollet jarenlang gevolgd. Van het quasi middeleeuwse stad Carcassonne en het sprookjeskasteel in Pierrefonds tot de Sainte Chapelle en de kathedraal van Veze­lay (1840). Gek genoeg herken je hem aan zijn beelden. Net is in de oude tijden zie je in hoog weggestoken waterspugers en grap­penmakers het eerst dat een 19de-eeuwer zijn grapjes - en daarmee zijn signatuur- kwijt moest.

 Ook herken je niet-functionele bouw als een kerk niet-dragende muren bevat, puur ingevoegd voor het middeleeuwse ef­fect. De slopers in onze steden wisten wel raad met authenticiteit. Als het verleden in de weg stond kon het weg.