Schwejk

 Een Amerikaans leger landt in het voormalig Joego-Slavië. Stan Laurel en Oliver Hardy komen terecht in een loopgraaf bij Serajevo. Dat droomde ik na herlezing van 'De brave soldaat Schwejk' (1923).

 Schwejk is dienstplichtig 'oppasser' (knecht­je van officieren) in het Oostenrijks-Hongaarse leger in de Eerste Wereldoorlog. Een Tsjech, die wel voor de Oostenrijkse keizer moet vechten, maar probeert de omstan­digheden aan zijn eigen 'bubble' aan te passen. Terwijl alle Tsjechen proberen afgekeurd te worden begeeft Schwejk zich per rolstoel, voortg­eduwd door zijn oude hospita naar de kazerne, roepend 'Op naar Belgrado'. Zogenaamd gereed om op te trekken tegen de opstandige Serviërs en alle barbaren van de Balkan.

 Als een dronken legeraalmoezenier een routinespeech houdt tegen het onverschillige kanonnenvlees barst hij als enige spontaan en welgemeend in snikken uit. Gevolg: hij wordt het persoonlijk hulpje van de aalmoezenier, een luizebaan. Schwejk begaat ingenieuze stommiteiten of versiert het net te slim voor zijn baas.

 'You've made a nice mess of it,' zegt de aalmoezenier dan. Ik lees de Engelse vertaling. Als al zijn kameraden proberen te deserteren begeeft Schwejk zich nauwgezet naar de opgegeven bestemming, maar heeft helaas vertraging en raakt de weg kwijt. Hij wordt gepakt, maar zijn oprechte liefde voor de keizer redt hem.

 Schwejk is Laurel en Hardy ineen. De vertaling dateert van 1930. Het jaar ook waarin de film 'A nice mess' verscheen.