Gemberpotje en vuilnisbak

 Na het bombardement kwam het sein veilig. Eerst namen de mannen de schade op. In onze Zutphense straat waren meerdere huizen verwoest. Daarna konden de vrouwen gaan kijken.

 Tante Plona en oom Dirk waren 'alles kwijt'. Mijn moeder vertelde dat ze met overbuurvrouw Plona op de puinhopen stond. Plona hield een gemberpotje in haar armen geklemd. Dat had ze heel de tijd bij zich gehad, zei ze. Het enige dat ze mee had kunnen nemen voor ze bij het luchtalarm de kelder in vluchtten.

 Waarom juist dat gemberpotje? Er waren toch zoveel kostbaar­der dingen in huis. 'Ik heb er zo vaak naar gekeken, ´ zei Plona. ´Het heeft al die jaren op de schoorsteenmantel gestaan.´

 Dit omdat Jeroen van Kan en Wim Brands een boek in de maak hebben over de voorwerpen die wij bij ons hebben. 

 Wordt het gemberpotje mijn nominatie? Nee, ik stuurde het deksel van mijn vuilnisbak uit 1970 in. De vuilnisbak waarop ik klim om iets van de bovenste keukenplank te pakken, waarop ik in dronkenschap ga zitten. De vuilnisbak die ik gebruik om verfpotten op te zetten.

 De vuilnisbak waarbij een verdwenen vuilniswagen hoort waarin drie van die bakken pasten. Zodat de vuilnisman ze er met een beweging in kon omkeren. De wagen die zich aan het eind van de straat met donderend geraas oprichtte om het verzamelde vuilnis naar achteren te laten vallen. Je hoorde hem van ver aankomen.

 De vuilnisbak wordt nu gebruikt om er vuilniszakken in te hangen. Sluit goed af.

Wim Brands

 Wim Brands is een boerenjongen. Je ziet het aan z'n manier van lopen, altijd over een erf. Niet veranderd sinds de stad z'n erf werd. Ruimte, afstand zit er in, net als in z'n gedichten. Zo:

 Ik hou van paarden

 

 omdat ze uit

 badkuipen

 

 drinken

 

Of zo:

  Mijn vader zat elke avond

 achter het huis

 

 Het verveelt nooit zei hij

 

 Het uitzicht is altijd

 anders.

 

Alle tijd van de wereld. Alle zicht. Het mooist is dat van de dakdekker:

 Voor hij begon met repareren nam hij de omgeving in zich op:

de tuinen, het weiland, de huizen aan de zoom,

het bos, de paarden die op stal wilden,

 

en dacht na over wie hier voor hem zaten. Hoe spraken zij

in zichzelf, zo hoog? En hoe zag de hemel er die dag uit?

Helder? Zwanger van komend noodweer?

 

Nagel in de mond vroeg hij zich af of ook zij het verlangen

hadden gekend een bericht achter te laten voordat zij begonnen met het bedekken van het dak.

 

Een regel gekrast in lood.

 (...)

Lees verder in z’n nieuwe bundel  's Middags zwem ik in de Noordzee.

 

 

Tags: 

Extaze

 Er bestaan veel soorten stilte. In het nieuwe nummer van ons jongste literaire tijdschrift schetst bedenker Cor Gout een 'Stiltecoupé'. Tegenover hem zit een Surinaams meisje te bellen: 

 '...hoewel het gesprek, zoals dat heet, 'nergens over gaat', zou ik het van a tot z kunnen navertellen. 

 Nadat het gesprek is beëindigd en het meisje op de afsluit­toets heeft gedrukt, houdt ze het telefoontje enige tijd in beide handen recht voor zich uit, als verwacht ze een volgend gesprek of denkt ze na wie ze nu eens kan bellen. Het apparaatje in haar handen is een ding in handen van een kind: iets onmiddellijks en tevens een gelijkenis: een ruimte met familieleden, vrienden, kennissen, relaties en dienstverleners. Met een mobieltje in handen bestaan de treincoupé en zijn geboden niet.

 Vooralsnog zwijgt het telefoontje en zo te zien weet het meisje niet wie ze zal bellen. Ze legt het ding op haar schoot en kijkt wat verveeld voor zich uit. De stilte die zich van de coupé meester maakt is vervullend. Alsof hij is volgestopt met dons...'

 Cor roept in een paar regels een tijd- en plaatsloze stilte op, zoals dat alleen in literatuur kan. Opeens ben je nergens meer.

 ps. Op 31 januari (Gedichtendag) is de doop tijdens een Extaze-feest in het Haagse Pulchri Studio, met oa. optredens van Wim Brands, D.Hooijer, Tuncay Cinibulak, Harrie Geelen, Babette Wagenvoort en Olphaert den Otter met film, tekeningen, muziek, poëzie.

Wim met Nop Maas in Pulchri Studio, Den Haag

Wim Brands

Vrijdagavond om 19.02 is op Radio 1 de eerste aflevering te horen van de radioversie van 'Brands met boeken'.

Wim Brands zal met Jan Siebelink praten over diens nieuwe roman 'Het lichaam van Clara'.
Niet erg lang geleden zat ik met Wim en anderen aan een Haagse cafétafel. Het gesprek ging over interviewen. En opeens zei hij: 'Iemand vond me op de televisie zo empathisch.'
Er viel een pauze.
En toen: 'Eigenlijk zou ik altijd op de televisie moeten zijn.'
Wim Brands is dichter. Vorige week werd zijn nieuwe bundel ten doop gehouden: 'Neem me mee, zei de hond'. Daaruit 'Het schoolmeisje':

Ze gaat naar school, nee het huiswerk
heeft ze niet gedaan, maar ze weet
het wel: kippen geven eieren en
vlees, koeien melk en vlees,
het konijn vlees en liefde
en van de botten worden
dinosauriërs gemaakt.
 

Tags: 
Wim Brands, hier met A.L.Snijders
Marcel Duchamp

Marcel Duchamp

Vanmorgen sprak Wim Brands in zijn Boekenprogramma op tv, met K.Schippers over Marcel Duchamp (1887-1968). Wim schrijft: 'Ik heb - omdat ik weer eens veel over Duchamp heb gelezen - een readymade gemaakt van de tekst die uit een filmpje op youtube komt. Een gedicht over Duchamp, van mij, als eerbetoon:'

Marcel Duchamp

Waarom ik gestopt ben?
Ik zou u niet kunnen zeggen waarom.
Want ik heb nooit een waarom.
Schilderen kwam in mijn leven.
Ik had geen ideeën
die ik wilde uitdrukken.
Ik heb mezelf ook nooit
als professioneel kunstschilder gezien.
Dat is iemand die elke ochtend
gaat schilderen.
Hij schildert snel of langzaam,
maar hij schildert altijd.
En ik vond schilderen altijd saai.
Het kostte me altijd moeite
om 'n schilderij af te maken.
Of er 'n punt achter te zetten.
Soms deed ik er maanden over.
Zelfs over 'n naakt deed ik twee maanden.
En in die tijd maakte men al
in vijf of tien minuten 'n schilderij.
Dat vond ik niks. Ook nu ben ik
tegen het idee om snel te schilderen.
Ik geloof niet in de magie van de hand.
'Hoe minder je nadenkt hoe beter.'
Dat vind ik niet.
Waarom ben ik gestopt? Geen idee.
Ik weet niet eens of ik wel gestopt ben.

Tags: 

Roma Publications

 Wat doet een dichter voor hij begint? De een veegt het bord schoon, de volgende zegt dat hij zijn hoofd leeg moet maken.Kortom, wat je in de weg zit - de rest van de wereld - moet weg. En dan, met gods hulp, komt die heldere leegte. Wim Brands verstuurde in kleine kring een boekje dertien nieuwe gedichten. Titel: Neem me mee, zei de hond.

 Deze steen, waarop haar voeten al jaren rusten,elke zondagmiddag aan de rivier,haar benen zijn te kort,is zijn teken van liefde -ze was kwaad toen hij de witte steenvoor het eerst uit de achterbak tildemaar zo was zijn teken van liefde, precies zoals een fout dat kan zijn:een steen door het ijs zodat de ratten kunnen ademenps. Het boekje verscheen bij Roma Publications. De illustraties lijken vuurstenen messen uit de steentijd. Maar het is een kunstwerk van Oksana Pasaiko (twee meteoorstenen, gesneden in favoriete hoeken).

Tags: 
Wim Brands, hier op bezoek bij A.L.Snijders in Lochem

Geheimen

De vermakelijke site 'Briefgeheimen' heeft een achterkant die verder reikt. Daarop schrijft hoofdredacteur Wim Brands elke week het verhaal van een geheim onder de kop 'Weekgeheim'.

Of beter het verhaal van iemand die met een geheim door het leven gaat.Zo heeft hij de afgelopen maanden in een serie verhalen geschetst hoe een dorp bestaat uit zijn geheimen. Bij elkaar een ijzingwekkend - en overtuigend - beeld van het leven op een Veluws dorp. Wanneer komt daar een boekje van? Het verhaal van komende week - weet ik door omstandigheden - is dat van een zwerver die de kunst van het bedelen verstaat.De manier waarop hij dat doet is zo dwingend dat je hem wel iets moet geven.Zijn geheim? Hij was eens orkestleider.

Tags: 

Midas

 Boeken&cetera is terug. Wim Brands praat zondag 11.30 op Nederland 1 uitgebreid met de bioloog Midas Dekkers. Een hoeder van het gezond verstand die te goed is om achter borrelnootjes te verstoppen. Als Willem Alexander ontroerd zegt 'wij zijn zwanger' staat achter hem goddank Midas Dekkers, die in een schaterlach uitbarst.

 Wat de mensen zich al niet wijsmaken. Met een feilloos gevoel voor modern bijgeloof blijft Midas Dekkers jagen op onze idees recues. Toen Duitse jongeren langs de Autobahn kalkten 'Der Wald stirbt' zei hij droogjes dat die dennebomen daar ook niet hoorden. De natuur, het romantisch wanbegrip dat om een permanent démasqué vraagt. Net in een tijd van epidemische kippen- koeien en varkensziekten - analyseerde hij onze gestoorde relatie met het dier, dat we met de ene hand aaien terwijl we het met de andere hand doden en opvreten. De - biologisch niet bestaande - 'kinderwens' kraakte Midas Dekkers juist toen welgestelde boeklezers het eerste, tweede of derde nest ontdekten of herontdekten.   En dan: een kind is geen volwaardig mens maar en larf en moet als zodanig behandeld worden. Om over modern vadergedrag maar te zwijgen.En nu dan: sport. Het boek 'Lichamelijke oefening' komt precies op het moment dat joggers rondom dood neervallen, scheidsrechters meer blessures oplopen dan de spelers en iedereen almaar dikker wordt. Helaas, sport is niet gezond. Onvolprezen Midas Dekkers-timing.

Pagina's