Hanny Michaelis' dagboek

 De titel van het tweede deel van de oorlogsdagboeken van Hanny Michaelis, 'De wereld waar ik buiten sta' roept meteen de vraag op in de welke wereld ze dan wel, bijna duizend pagina’s lang, leeft, ondergedoken als dienstmeisje.

 Al lezend verzink je in alledaagsheden van een andere tijd. Hanny is heel secuur, het is gezien en niet onopgemerkt gebleven. Overdrijft ze? Op vrijdag 19 juni 1942 staat er: 'Ik vat het plan op mijn dagboek anders in te richten dan tot nu toe, beknopter en zo mogelijk essentiëler. Ik besef dat dit mij met mijn neiging tot breedsprakigheid moeilijk zal vallen, maar ben vastbesloten het te proberen. Dit voornemen brengt me in een opgewekte werkstemming en onder het stofzuigen ga ik mijn verschillende verlangens na.'

 Van die beknoptheid komt dus niets terecht, getuige de duizend pagina's. Even verderop komt een passage als deze:

 'Als ik 's avonds thuis op de divan voor het raam zit na een eindeloos gepas en geharrewar over jurken, die de naaister niet goed heeft gemaakt en de zon plotseling onder een donkere wolk uit zie schieten, zodat er een bundel roodgoud avondlicht aanflitst, over de boomtoppen van het Bos scheert en de huisjes aan de overkant van de Amstel met een strook weiland erlangs in een warm schijnsel zet. De laaghangende, paarsgrijze wolken erboven geven het geheel iets van een verlichte grot en de Amstel die net buiten de gloed valt, ziet somber roodblauw.'

 'Op weg naar huis, als ik over de brug van de Stadhouderskade fiets en verrast word door de lucht in het Westen, blinkend lichtgeel tegen de donkere boomkruinen en zich weerkaatst in het doodstille zwarte water. Het is kil en schemerdonker.'

 En je weet, dit zou nu een gsm-fotootje zijn.

Tags: